Zelfspot

Zelfspot is fijn en mag er zijn – ‘Mijn rijmkunsten zijn net zo goed als die van Trump’

…want die kan niet rijmen (euhm, denk ik). Ik ben sarcastisch en zit vol met zelfspot. Zelfspot is niet een vorm van humor die iedereen begrijpt. Geeft niet, iedereen heeft zijn eigen gevoel voor humor. Maar ik ben trots op die van mij. En ik ben blij met de mensen om mij heen die mijn gevoel voor humor snappen. Want nee, zelfspot is niet een manier om jezelf omlaag te praten. Het is niet een manier om onzekerheid te uiten. Ik zie zelfspot als een gezond iets. Als iets dat je moet kunnen uiten als je op een gezonde manier naar jezelf kijkt.

Ja, sommige mensen praten zich middels zelfspot (lichtelijk) omlaag. Maar ook dan vind ik het knap dat je jezelf uit in de vorm van humor. Je kunt namelijk zeggen: ‘Ik vind dit niet leuk. Ik kan dit niet’. Of je zegt: ‘Jemig, ik ben nog slechter in schaken dan de achterkant van een paard’. Snappie? Al zou je zelfspot gebruiken uit onzekerheid, je relativeert de situatie er wel mee. En je zorgt ervoor dat mensen om je lachen in plaats van om je zorgen. We willen namelijk niet altijd dat mensen zich zorgen maken om onze onzekerheid.

Waar wat mij betreft om gaat is: zelfspot is hoe dan ook een slimme manier om jezelf te uiten. Zelfs onderzoekers onderschrijven mijn eigen gevoel hierover: zelfspot is gezond. Kort gezegd helpt het tegen opgekropte woede en je geluksniveau gaat erdoor omhoog. En dat snap ik wel. Door jezelf op een humoristische manier te benaderen, ook in tijden dat het even niet zo lekker loopt, heb je toch een positieve uitlaatklep. 

Het mag over je uiterlijk gaan, maar niet als je er onzeker over bent. Want dan kan het verkeerd overkomen. Maar als je een keer een bad hairday hebt, kun je best een muts dragen met daarop bad hairday (want ja, dat is grappig), of als je een puist hebt kun je heus wel zeggen dat je een puist ter grootte van Vesuvius hebt. Of een zwart haartje midden op je wang. Alsof je al tachtig bent. Of als je een herpeslip hebt die Mount Everest evenaart. Snap je wat ik bedoel?

Daar is niet iedereen het mee eens…

Er zijn mensen die vinden dat zelfspot gevaarlijk is. Dat je jezelf ermee onderuit haalt. Dat je er alleen maar mee laat zien hoe onzeker je wel niet bent. Mensen die niet eens één grap vol met zelfspot tolereren (you know who you are). Dat zijn vaak ook meteen mensen die nul gevoel voor humor hebben en het leven té serieus nemen. Moeje geen vrienden (of geliefden mee zijn). Die halen je alleen maar onderuit. (Nu zeg ik overigens niet dat mensen die zelfspot niet snappen geen gevoel voor humor hebben, ieder z’n eigen natuurlijk, maar erover oordelen vind ik wel een stapje te ver gaan.)

Ik kende ooit iemand die dat bij mij deed. Iedere keer als ik een grapje over mezelf maakte, keek hij me aan alsof ik gek was. Alsof ik niet goed bij mijn hoofd was. Alsof ik niet helemaal snapte waar ik was. Daardoor deed ik het dus minder, maar werd ik meteen ook stukken minder mijzelf. Wat ik deze persoon nooit heb verteld is dat hij een keertje moest lachen. Zou gezond zijn geweest.

Grap over jezelf, maar met mate

Ik snap het gevoel wel een beetje hoor (niet van die persoon, maar in het algemeen). Als je één en al zelfspot bent dan kan ik me voorstellen dat je niet heel tevreden overkomt. Daarom, net als met veel dingen pleit ik voor zelfspot maar met mate. Natuurlijk moet je leven niet een groot jezelf-omlaag-halen-met-humor-feest (downerparty) zijn, maar een grapje af en toe doet veel goeds. Denk ik.

Waarom ik van zelfspot houd?

Je kunt er heel goed het ijs mee breken

• Je laat zien dat je benaderbaar bent

• Het laat meteen zien of je bij iemand past of niet

• Het lucht op

• Je laat er mensen door lachen (de goede mensen dan)

• Het maakt je indirect stiekem minder onzeker

Dat is: als je niet écht heel onzeker bent. Geen last hebt van angsten of depressies. Want in die gevallen wil te veel zelfspot gevaarlijk zijn. Daarmee haal je alleen je eigen gedachten nog meer onderuit. Dat zeg ik niet, want ik ben natuurlijk geen psycholoog. Maar dat is wat ik lees. Omdat het onderzocht is.

Wat ik maar probeer te zeggen is: houd van jezelf en houd van jouw zelfspot. Laat niemand jou ooit vertellen dat grapjes over jezelf maken ongepast of slecht is. Zolang je jezelf in zicht houdt, moet het goedkomen. Maak grapjes over je onvermogen om uit je woorden te komen, maak grapjes over jouw klunzigheid en maak vooral grapjes als je een fout maakt. Ook op werk. Want ja, ook daar kun je het mee de-escaleren. Pas overigens wel op dat je de juiste grap maakt. En het alleen doet bij ienieminiefoutjes 😉

Houd jij net als ik van zelfspot?

Article by Johanne

Hi, my name is Johanne. I'm almost 32 years old and I keep thinking about what I really want in life. A quarter life crisis, if you will. On my blog, you'll read more about the dilemma's where us (twenty-year-olds and) thirty-year-olds think about, about lifestyle en probably also about my cat.

This Article Has 15 Comments
  1. Daenelia schreef:

    Niet iedereen heeft hetzelfde gevoel voor humor. Of uberhaupt een gevoel voor humor. Ik trap er zelf ook nog wel eens in, dat ik iemand’s grap serieus neem. Daar maak ík dan weer een grap over (ik kan blijkbaar erg naief zijn…). Maar ik maak me ook schuldig aan grapjes maken zonder de intonatie van mijn stem te veranderen *bijt lip*. Dan denken mensen weer dat ik serieus ben… tot het kwartje valt.
    Humor kan veel van iemand’s persoonlijkheid tonen. En er zijn absoluut zaken waar iemand over kan grappen, waar ik niet om kan lachen omdat het stekend is, of onbehoorlijk. Doet iemand dat vaak, dan wordt het toch wat moeilijker om die persoon nog altijd aardig te vinden.
    En soms, eerlijk, soms komt zelfspot een beetje over als aandachtrekkerij (soms). Maar ik geef mensen altijd voordeel van de twijfel en ga er vanuit dat ze gewoon humor hebben.

    • Johanne schreef:

      Ja! Je hebt gelijk! Heb de tekst meteen een beetje aangepast, want bedoelde absoluut niet te zeggen dat als je zelfspot niet snapt, dat je geen gevoel voor humor hebt. Het is meer het oordelen erover, dat me dwarszit!

      En dat is ook wel zelfspot toch? Grapjes maken over jouw serieus nemen van grapjes. En de intonatie in je toon niet veranderen vind ik heerlijk. Kun je mensen zo lekker laten gissen naar wat je nu eigenlijk bedoelt ;-). Dat kan ik wel waarderen, haha.

  2. Lilian schreef:

    Oh, de wereld gaat kapot aan mensen zonder zelfspot: al die gekwetste mensen waar zelfs de media voor op hun knieën gaan tegenwoordig. Want mensen zonder zelfspot zijn vrij snel gekwetst. Ik vind het heerlijk om lekker racistisch te zijn met allochtone mensen en dat mogen ze ook bij mij. Of vrouw zijn belachelijk te maken. Ik denk dat zelfspot een teken is van kracht en zelfvertrouwen.

    Nee, volgens mij bestaat de wereld uit twee soorten mensen, die mét en zonder zelfspot en de wereld zou echt een stuk leuker zijn als die laatste groep in ieder geval iets minder in de media zou zijn 😀
    Lilian onlangs geplaatst…Mindful: Bloeiende bloemenMy Profile

  3. Ik maak ook nog het meeste mopjes om mezelf, haha. Ik kreeg ooit wel van iemand te horen dat ik mezelf altijd zo naar beneden haal, dus sindsdien let ik er wel een beetje op, want dat is totaal niet de bedoeling en ik doe het ook echt niet uit onzekerheid of zo. Inderdaad gewoon een beetje mijn vorm van humor – ik ben nogal sarcastisch over alles en iedereen, dus als ik het niet over mezelf zou zijn, zou dat wel heel arrogant overkomen, haha.
    Sam – singlereadytomingleblog onlangs geplaatst…Tussen de lijntjesMy Profile

    • Johanne schreef:

      Heel herkenbaar! Heb altijd het gevoel dat mensen die dat zeggen nog even door je heen moeten prikken ofzo. Want ja, natuurlijk haal je jezelf ermee omlaag, maar juist op een goede manier. Je relativeert ermee. Vind het juist knap dat je dat kan. Stel je voor dat je alle negatieve dingen serieus moest nemen

  4. Romy schreef:

    Wat een leuk artikel en eigenlijk kan ik me er helemaal in vinden! Zelfspot heeft mij onwijs veel gebracht. Ik ben nog steeds onzeker, maar het helpt vaak al zo erg om je eigen “fouten” of klunzigheden met een beetje cynisme te benaderen. Een onhandige actie is meteen een stuk minder erg als je er zelf ook om kan lachen of er een opmerking over maakt. Zo vind ik het geen probleem om mezelf een beetje als navigatiekneus te kakken te zetten of te grappen over mijn voorliefde voor heel neurotisch opbergdozen met spullen sorteren. Zelfspot over uiterlijke dingen vind ik zelf wat lastiger, ook bij andere mensen. Ik zal er ook niet zo snel om lachen als iemand bijvoorbeeld grappen maakt over haar eigen gewicht, omdat ik dat eerder als een manier om jezelf naar beneden te halen zie. Maar uiteindelijk is zelfspot eigenlijk altijd wel subjectief. Als iemand zo’n opmerking over zijn gewicht zelf wel heel grappig vindt, is daar natuurlijk niets mis mee.

    • Johanne schreef:

      En dat waardeer ik ook zo aan jouw blog. Je vindt het helemaal niet erg om grappig over jezelf te doen. Heel fijn! En wat je zegt, zelfspot kan je ook bst veel brengen. Mensen zullen het je ook gewoon in dank afnemen. Zélfs tijdens sollicitatiegesprekken bijvoorbeeld! Het is toch een soort van persoonlijke benadering én het laat zien dat je jezelf goed kent.

  5. Nikita schreef:

    Tof artikel! Ik moet eerlijk zijn, ik heb een blogpost op de planning staan vol met zelfspot over mezelf. Maar ik ben zelf onzeker (gelukkig komt daar elke dag wat verbetering in, hoera!), maar ik spot heel vaak met mezelf. Mijn zusje zegt dan wel eens dat ik mezelf niet zo moet afbreken omdat ze bang is dat ik het meen. Maar dat is niet zo. Ik spot wel eens met mezelf en dat maakt de situatie lichter voor mij en dan kan ik mijn ‘minderheden’ accepteren. Ik breek er mijn zelfvertrouwen niet mee af. Integendeel. Dan neem ik de situatie wat minder serieus en vaak is dat wel goed voor mij. Omdat ik mezelf altijd overanalyseer en dat is ook niet goed. Want ieder verkeerd woordje dat ik zeg draait uit in een ramp in mijn hoofd dan. Maar als ik er met zelfspot naar kan kijken, is het minder erg. Humor is het beste medicijn, en dat heb ik in veel situaties al ervaren (ook buiten zelfspot hoor).
    Nikita onlangs geplaatst…De volwassene die ik wil wordenMy Profile

    • Johanne schreef:

      Oeh, ik ben heel benieuwd naar je artikel! Fijn zeg, dat je zelfs in je onzekerheid met jezelf kunt spotten. En nog beter dat je het niet per se meent. Dat is wat mij betreft ook het belangrijkste: dat je er situaties veel minder zwaar mee maakt. Klinkt als een hele goede benadering Nikita! 😀

  6. Corey schreef:

    I never thought of it that way but you are right. Interesting read thanks for sharing.

  7. Sheila schreef:

    Ik ben zo gek op zelfspot en sarcasme. Heerlijk! Ik word altijd blij van mensen die daar ook goed in zijn/het kunnen hebben. Als ik reis kan ik het daarom altijd vinden met de Britten en de Aussies. Nog een volk dat van nature aan zelfspot. Iets wat Amerikanen compleet missen. Die nemen altijd alles persoonlijk op en voelen zich heel snel aangevallen.
    Sheila onlangs geplaatst…Review: De Klimtuin en de Proeftuin in Intratuin DuivenMy Profile

    • Johanne schreef:

      Haha, dat van de Britten en Aussies weet ik niet, maar m’n vader is Amerikaan en zit vol met zelfspot! Weet echter niet of dat een unicum is ;-). Kan ook zijn Joodse deel zijn en niet zijn Amerikaanse, natuurlijk.

  8. Nadeche Jocelyn schreef:

    Dit artikel beschrijft echt een deel van mijn leven! Ik ben best iemand die van zelfspot houdt, maar inderdaad, niet iedereen snapt het. Ach ja, ieder zijn ding, toch?

    Liefs,
    Nadeche Jocelyn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge